Khi nào thì bánh và rượu trở thành Mình và Máu Chúa Ki-tô?

Ngày đăng:30-03-2016 |10:42 PM | 1983 Lượt xem

Khi nào thì bánh và rượu trở thành Mình và Máu Chúa Ki-tô?

Khi nào thì bánh và rượu trở thành Mình và Máu Chúa Ki-tô? Câu hỏi này không phải là mới mẻ gì trong Giáo Hội. Đã có rất nhiều lời giải thích về vấn đề này nhưng câu hỏi vẫn tiếp tục được đặt ra. Tôi tài hèn sức mọn không dám đi vào tranh luận về vấn đề thần học hóc búa này, chỉ xin dám chia sẻ một chút về suy tư riêng của bản thân dựa trên những những điều Giáo Hội dạy trong sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo (GLHTCG) và thực hành của Giáo Hội trong sách lễ Rô-ma và chiều hướng của suy tư về phụng vụ trong hiện tại. Bài chia sẻ gồm bốn phần :

Trong phần đầu ta tìm hiểu xem sách GLHTCG và sách Toát Yếu Giáo Lý[1] nói thế nào; sang phần hai ta cùng học hỏi từ sách Lễ Rô-ma và từ những áp dụng thực tế được chỉ dẫn trong đó; tới phần ba ta cùng xem sách GLHTCG nói thế nào về vai trò của Chúa Thánh Thần trong đời sống Giáo Hội; phần cuối cùng coi như phần kết luận, ở phần này xin tạm gọi là "tôi tập làm thần học", nghĩa là xin được trình bày suy nghĩ, lý luận của chính bản thân tôi sau khi đã tìm hiểu sách Giáo lý (lý thuyết) và sách Lễ Rô-ma (thực hành).

Khả năng và tài trí có hạn, nếu có khiếm khuyết thiếu sót, xin các đấng bậc chỉ dạy, xin anh chị em chia sẻ thêm, để con được mở rộng hiểu biết hầu làm sáng danh Chúa.

1 - Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo dạy thế nào?

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo (GLHTCG), theo bản dịch Bản dịch của Tổng Giáo Phận Sài Gòn năm 1993, được giới thiệu bởi Đức Cha Aloisio Phạm Văn Nẫm, Giám Mục Phụ Tá Giáo phận Sài Gòn, ngày 26 tháng 07 năm 1997, và được phổ biến trên trang giaoly.org. (Tôi không tìm thấy bản dịch trên các trang riêng của Ủy ban Giáo lý Đức Tin trực thuộc HĐGMVN gồm : www.giaolyductin.net; www.giaolyductin.com; www.giaolyductin.org. Bạn nào biết cách tìm ra tài liệu trên những trang này xin chỉ dùm. Xin cảm ơn.) Bản dịch này ở Phần thứ hai "CÁC BÍ TÍCH", đoạn thứ hai "BẢY BÍ TÍCH CỦA HỘI THÁNH", Mục 3 "Bí tích Thánh Thể", số 1377  trích lại Công Đồng Trentô dịch như sau : "Ðức Ki-tô hiện diện trong Thánh Thể bắt đầu từ lúc truyền phép và kéo dài bao lâu hình bánh rượu còn tồn tại. Trong hình bánh cũng như trong hình rượu, Ðức Ki-tô hiện diện trọn vẹn. Và trong bất cứ phần nhỏ bé nào cũng có trọn vẹn Mình và Máu Chúa. Việc bẻ bánh không phân chia Ðức Ki-tô (CÐ Trentô: DS 1641)."

Căn cứ trên mặt chữ mà nói thì khi linh mục đọc lời truyền phép là bánh và rượu đã trở thành Mình và Máu Chúa Ki-tô. Để hiểu rõ thêm, ta trở ngược lên một số, số 1376, Giáo Hội đã dẫn lại Công Đồng Tren-tô như sau : "Công Ðồng Tren-tô tóm tắt đức tin công giáo bằng tuyên tín: "Ðức Ki-tô, Ðấng Cứu Chuộc chúng ta, đã phán dạy: điều Người dâng lên dưới hình bánh, đích thực là Thân Mình Người. Hội Thánh luôn luôn xác tín như vậy, và Thánh Công Ðồng một lần nữa tuyên bố: nhờ lời truyền phép trên bánh rượu, trọn vẹn bản thể bánh biến thành bản thể Mình Thánh Chúa Ki-tô và trọn vẹn bản thể rượu biến thành bản thể Máu Thánh Người; Hội Thánh công giáo gọi việc biến đổi một cách đúng đắn và chính xác này là biến thể." (DS 1642)

Đây là vấn đề từ ngữ và rất phức tạp. Rõ ràng nếu chiếu theo những gì ta đọc trên với những từ ngữ ta dùng thường xuyên trong phụng vụ thì từ khi truyền phép, nghĩa là từ lúc linh mục đặt tay trên bánh và rượu, đọc lời cầu xin Chúa Cha sai Chúa Thánh Thần đến thánh hóa rồi làm dấu Thánh giá trên bánh và rượu thì bánh và rượu đã trở thành Mình Máu Thánh Chúa Ki-tô.

Tuy nhiên, ta có thể trích lại lời Thánh Gio-an Kim Khẩu tuyên bố được dẫn lại ở số 1375 để nói được rằng như vậy là sai. Chỉ khi lời "Này là mình Thầy" biến đổi các lễ vật thành Mình và Máu Thánh Chúa Ki-tô như đã ghi : "Chính lời "Này là Mình Thầy" biến đổi các lễ vật". Trong trường hợp này ta đọc lại hai câu đầu của số 1375 thì sẽ rõ hơn một chút. "Trong bí tích này, Ðức Ki-tô hiện diện nhờ sự biến đổi bánh và rượu thành Mình và Máu Người. Các giáo phụ khẳng định Hội Thánh tin rằng sự biến đổi này có được là nhờ hiệu quả của lời Ðức Ki-tô và tác động của thánh Thần."

Đó cũng chính là tựa đề của các số từ 1373-1381 nói về sự hiện diện của Chúa Ki-tô dưới hình bánh và hình rượu. "Ðức Ki-tô hiện diện nhờ quyền năng của Lời Người và Thánh Thần".

Nhà thần học nổi tiếng Joseph Ratzinger, nguyên là Đức Giáo Hoàng BENEDICT XVI trong cuốn "Toát Yếu Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo", số 283 tóm tắt các số 1376-1377 và 1413 ghi rõ ràng khi trả lời câu hỏi : "Biến đổi bản thể nghĩa là gì?" như sau : "Biến đổi bản thể nghĩa là sự biến đổi trọn vẹn bản thể bánh thành bản thể Mình Thánh Ðức Kitô, và biến đổi trọn vẹn bản thể rượu thành bản thể Máu Thánh Người. Sự biến đổi này được thực hiện trong Kinh Nguyện Thánh Thể, nhờ tính hữu hiệu của lời Ðức Kitô và tác động của Chúa Thánh Thần. Tuy nhiên, những đặc tính khả giác bên ngoài của bánh và rượu, nghĩa là các "hình bánh rượu," vẫn không thay đổi."[2]

Để tiện việc đối chiếu, xin trích lại đây bản dịch tiếng Anh và tiếng Pháp, hai thứ tiếng được xử dụng có thể nói là nhiều nhất trong phụng vụ.

Bản dịch tiếng Anh[3] số 283 : "What is the meaning of transubstantiation?"

"Transubstantiation means the change of the whole substance of bread into the substance of the Body of Christ and of the whole substance of wine into the substance of his Blood. This change is brought about in the eucharistic prayer through the efficacy of the word of Christ and by the action of the Holy Spirit. However, the outward characteristics of bread and wine, that is the “eucharistic species”, remain unaltered."

Bản dịch tiếng Pháp[4] số 283 : "Que signifie la transsubstantiation?"

"La transsubstantiation signifie la conversion de toute la substance du pain en la substance du Corps du Christ et de toute la substance du vin en la substance de son Sang. Cette conversion se réalise au cours de la prière eucharistique, par l’efficacité de la parole du Christ et de l’action de l’Esprit Saint. Toutefois, les apparences sensibles du pain et du vin, c’est-à-dire les « espèces eucharistiques », demeurent inchangées."

Tạm kết phần một tôi xin trích lại lời Đức BENEDICT XVI trong cuốn "Toát Yếu Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo", số 283 tóm tắt các số 1376-1377 và 1413 : Câu hỏi : "Biến đổi bản thể nghĩa là gì?" Câu trả lời : "Biến đổi bản thể nghĩa là sự biến đổi trọn vẹn bản thể bánh thành bản thể Mình Thánh Ðức Kitô, và biến đổi trọn vẹn bản thể rượu thành bản thể Máu Thánh Người. Sự biến đổi này được thực hiện trong Kinh Nguyện Thánh Thể, nhờ tính hữu hiệu của lời Ðức Kitô và tác động của Chúa Thánh Thần. Tuy nhiên, những đặc tính khả giác bên ngoài của bánh và rượu, nghĩa là các "hình bánh rượu," vẫn không thay đổi."

Câu trả lời trên của Đức Đức BENEDICT XVI có lẽ là câu trả lời khá rõ ràng theo chiều hướng suy tư thần học của Giáo Hội ngày hôm nay, sau khi đã trưng dẫn Kinh Thánh và trích dẫn của các vị thánh trải qua lịch sử, Giáo Hội như muốn khẳng định sự hiện diện và sự biến đổi của bánh và rượu trong bí tích Thánh thể là do Lời Chúa Giê-su và tác động Chúa Thánh Thần nữa. Tựa đề của các số từ 1373-1381 sách GLHTCG nói về sự hiện diện của Chúa Ki-tô dưới hình bánh và hình rượu cũng nói lên điều đó : "Ðức Ki-tô hiện diện nhờ quyền năng của Lời Người và Thánh Thần". 

Thường ta có chiều hướng tách bóc các phần ra làm thiếu logic và nghèo đi ý nghĩa của câu trả lời. Kinh Nguyện Thánh Thể là một "tổng thế" làm nên phụng vụ Thánh Thể mà có lẽ ta không nên tách rời ra. Tách ra thì câu hỏi về vai trò của Chúa Thánh Thần sẽ được đặt ra và sẽ khó mà giải thích cho hợp lý được. Việc biến đổi bản thể là do chính lời Chúa Giê-su và tác động của Chúa Thánh Thần. Đỉnh điểm của phụng vụ Thánh Thể là việc biến đổi bản thể, nghĩa là khi bánh và rượu trở nên Mình Máu Thánh Chúa Giê-su Ki-tô. Việc biến đổi này do Lời Chúa Giê-su và do tác động của Chúa Thánh Thần. Có lẽ không nên tách ra từng phần thì dễ hiểu hơn và logic hơn.

Tài hèn sức mọn, chỉ chia sẻ việc tìm hiểu và suy tư của mình như một cố gắng đóng góp nhỏ nhoi vào cánh đồng truyền giáo mênh mông, chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết, thiếu sót, xin các đấng bậc bổ sung, chỉ dạy, xin anh chị em chia sẻ thêm, để con được mở rộng hiểu biết hầu làm sáng danh Chúa.

Lm. Phê-rô Nguyễn Văn Diện

Còn tiếp phần hai

------------------------------------------- 

[1]Toát Yếu Giáo Lý của Đức BENEDICT XVI, bản dịch Việt Ngữ của Ủy Ban Giáo Lý Ðức Tin Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam 2006, đăng trên website : http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/toatyeu/toatyeu.htm

[2]http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/toatyeu/toatyeu06.htm, số 283

[3]http://www.vatican.va/archive/compendium_ccc/documents/archive_2005_compendium-ccc_en.html#The%20sacraments%20of%20Christian%20initiation

[4]http://www.vatican.va/archive/compendium_ccc/documents/archive_2005_compendium-ccc_fr.html#LA%20C%C3%89L%C3%89BRATION%20DU%20MYST%C3%88RE%20CHR%C3%89TIEN

Chia sẻ
Từ khóa

Ý kiến phản hồi